الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

7

تفسير مجمع البيان (فارسى)

ظاهر شود ناجم ميگويند براى شباهتش به نجم ، و به گياه هم نجم گفته مىشود ، و نجم السن و نجم القرن هم ميگويند . الثاقب : ستاره روشن و نورانى است و ثقوب آن افروختن بنور آن مى باشد و ثاقب آن روشنايى عالى بسيار و سخت بلند است . الدفق : ريختن آب فراوانست باعتماد قوى و مانند آنست دفع ، پس آبى كه فرزند از آن توليد مىشود دافق و جهنده است ، و آن قطره‌اى است كه ريخته مىشود ، و آن نطفه‌اى است كه خدا فرزند را از آن خلق مىكند . و بعضى گفته‌اند ماء دافق يعنى مدفوق ، آبى كه بجهش ريخته مىشود و مانند آنست شركائهم و عيشه راضيه . الترائب : اطراف سينه است مفرد آن تربيه و آن از تذليل گرفته شده حركت آن مانند تراب است . مثقب گويد : و من ذهب يسئف على تريب * كلون العاج ليس بذى غصون و بعضى از طلاء ناب كه آويخته بر روى سينه است كه مثل رنگ عاج سفيد و برّاق و مزاحم باجله نيست . و ديگرى گويد : و الزعفران على ترائبها * شرقا به اللبات و الصدر و طلايى كه برنگ زعفران است بر اطراف سينه او كه به سبب آن سينه و صورتش روشن گرديده است . الرجع : اصلش از رجوع است و آن آب فراوانى است كه باد بر آن ميگذرد آن را بر ميگرداند .